पोस्ट्स

चांदवड तालुका • नाशिक जिल्हा

आपल्या चांदवडची ओळख

चांदवडचा इतिहास, किल्ले, मंदिरे आणि गावांची माहिती जाणून घ्या. आपल्या परिसराचा वारसा जपूया आणि पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवूया.

चांदवडची संपूर्ण माहिती वाचा →

EXPLORE CHANDWAD

काय जाणून घ्यायचे आहे?

आपल्या आवडीच्या विषयातून सुरुवात करा.

आपल्या चांदवडविषयी अधिक जाणून घ्या

स्थानिक इतिहास, सांस्कृतिक परंपरा आणि प्रेक्षणीय स्थळांची माहिती एका ठिकाणी मिळवण्याचा हा प्रयत्न आहे. ऐतिहासिक नोंदी आणि स्थानिक आख्यायिका यांतील फरक स्पष्ट ठेवून आपल्या वारशाची माहिती जतन करूया.

चांदवडची माहिती वाचा

चांदवड तालुका माहिती: इतिहास, किल्ले, मंदिरे आणि गावे

इमेज
चांदवड तालुका माहिती: इतिहास,  किल्ले, मंदिरे आणि गावे महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड हा इतिहास, धार्मिक परंपरा आणि ऐतिहासिक वास्तूंसाठी ओळखला जाणारा परिसर आहे. येथील किल्ले, मंदिरे, वाडे आणि स्थानिक लोकपरंपरा चांदवडच्या सांस्कृतिक वारशाची ओळख करून देतात. या लेखात आपण चांदवडची प्राथमिक माहिती, ऐतिहासिक स्थळे, प्रसिद्ध मंदिरे आणि तालुक्यातील गावांविषयी जाणून घेणार आहोत. चांदवड कुठे आहे? चांदवड हे महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्यातील एक शहर आणि तालुक्याचे ठिकाण आहे. परिसरातील ऐतिहासिक स्थळे, डोंगररांगा आणि धार्मिक स्थळांमुळे या भागाला स्थानिक इतिहास व पर्यटनाच्या दृष्टीने महत्त्व आहे. चांदवडची प्राथमिक माहिती जिल्हा: नाशिक, महाराष्ट्र पिनकोड: 423101 STD कोड: 02556 टीप: पिनकोड आणि STD कोड प्रकाशित करण्यापूर्वी अधिकृत निर्देशिकेतून पडताळा. चांदवडचा ऐतिहासिक वारसा चांदवडच्या इतिहासाशी संबंधित अनेक ऐतिहासिक वास्तू, किल्ले आणि स्थानिक परंपरा आजही पाहायला मिळतात. या वारशाचा अभ्यास करताना उपलब्ध ऐतिहासिक नोंदी, शिलालेख, प्रकाशित संशोधन आणि स्थानिक लोकपरंपरा यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे...

रासलिंग

इमेज
चांदवड तालुक्यात अनेक किल्ले आहेत. रासलिंग हा किल्ला जरी नसला तरी इतिहासात याचे महत्त्व किल्ल्या इतकेच अनन्यसाधारण आहे. ही वास्तू चांदवड शहराच्या वायव्येस राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ३ च्या डाव्या हाताला शिखरा सारखा दिसणाऱ्या डोंगरावर स्थित आहे. हा डोंगर आणि ही वास्तू चांदवड मधून येणाऱ्या-जाणाऱ्यांचे लक्ष वेधून घेते व सर्वांनाच विचारात पाडते.

चांदवड (Chandwad)

इमेज
चांदवड (Chandwad) शहर एक दृष्टीक्षेप            समुद्रसपाटीपासून सुमारे १००० फुट ऊंचीवर असलेले चांदवड हे शहर नाशिक पासून ६४ कि.मी. अंतरावर असून सह्याद्रीच्या रांगांच्या कुशीत व दख्खनच्या सीमेवर वसलेले आहे. हे गाव  २०.२० अंश उत्तर अक्षांश आणि ७४.१६ अंशपूर्व रेखांश  वर स्थित आहे  .

शनी मंदिर वर्दडी चांदवड

इमेज
                     चांदवड एक ऐतिहासिक वारसा लाभलेला भाग, यातलाच एक भाग म्हणजे तालुक्यातील प्राचीन शनी मंदिर (वर्दडी).   येथील इतिहास फार जुना व निराळा आहे. प्राचीन शनी मंदिर हे चांदवड गावाहून साधारणता दहा किलोमीटर ईशान्येस आहे.  जाण्यासाठी पंधरा ते वीस मिनिटे लागतात.  मंदिराची आख्यायिका सांगितली जाते की,  'शनी महात्म्य ऐकत असताना उज्जैनी चा राजा विक्रमादित्य थट्टा करू लागला, काही काळानंतर राजाला साडेसाती सुरू झाली.  एकदा शनिदेव उज्जैन नगरीत घोडे विकण्यासाठी व्यापाऱ्याचा वेशात आले, राजाला घोडे फिरून पहा मग मोल कळेल, असे सांगितले.  राजा घोड्यावर बसताच घोडा उड्डाण करून वर्दडी येथील अरण्यात डोंगरदरीत सोडून गेला. राजा बराच काळ त्या परिसरात राहिला.  पुढे ते तामकेेेढा (चांदवड) नगरीत आला. येथे राजावर चोरीचा आळ आला व शिक्षा म्हणून त्याचे हात-पाय तोडून राजास टाकून देण्यात  आले. अशा अवस्थेत तो तेलाच्या घाण्यावर काम करीत असे. बरेच वर्ष लोटले, एके दिवशी रात्रीच्या वेळी राजा 'दीपराग' गाऊ लागला,  त्या...

रेणुका देवी चांदवड (Renuka Mata Mandir)

इमेज
                 निसर्गाचा वरदहस्त लाभलेल्या चांदवडची ओळख श्री रेणुकादेवी मंदिर या एतिहासिक वास्तू शिवाय अपूर्णच आहे, चांदवड शहराच्या उत्तरेला मुंबई-आग्रा महामार्गावर १ ते १.५ किमी वर तांबकडा डोंगराच्या कुशीत गुहा सद्रृश भागात रेणुका आईचे आकर्षक असे मंदिर आहे.मंदिराच्या कळसाला लागूनच जुना मुंबई-आग्रा महामार्ग जात होता आता मंदिराचा आणि भाविकांचा विचार करूनच नवीन महामार्ग डोंगर खोदून तयार केला आहे.

चंद्रेश्वर महादेव मंदिर (Chandreshwar Chandwad)

इमेज
        चांदवड गावाच्या उत्तरेला तांबकडा परिसरात एका डोंगरकड्यावर श्री  चंद्रेश्वर महादेवाचे पुरातन स्थान आहे.          त्या स्थानाचा महिमा असा आहे की, भोज राजा विक्रम ह्याची श्री शनिदेवांच्या वक्रदृष्टीतून मुक्तता झाल्यावर चांदवडचा राजा चंद्रसेन ह्याने आपली मुलगी चंद्र्कलेचा विवाह राजा विक्रमाशी ह्याच गडावर लावून दिला व ५२ मंदिरांची स्थापना केली. पण मुगलांच्या हल्ल्यात हा परिसर नष्ट झाला व नंतर ह्या परिसराला ग्रहण लागले. 

चंद्रेश्वर मंदिर (शिंपी गल्ली)

इमेज
श्री क्षेत्र चांदवडमधील रंगमहाल पासून जवळच ईशान्येला एक ऐतिहासिक चंद्रेश्वर महादेव मंदिर आहे. या मंदिराचा जीर्णोद्धार १७४० च्या सुमारास अहिल्याबाई होळकरांनी केला.हे मंदिर हेमाडपंथी असून आतून व बाहेरून संपूर्ण दगडाचे आहे.

धोडप अ‍ॅडव्हेंचर पार्क (Dhodap Adventure park)

इमेज
चांदवड तालुक्यातील हट्टी गावातील गावकर्यांच्या व संयुक्त वन व्यवस्थापन समितीच्या साहकार्याने महाराष्ट्र शासनाच्या नाशिक पूर्व वनविभागाने ग्रामविकास, जिल्हा नियोजन विकास व बिगर आदिवासी

अहिल्यादेवी होळकर आणि चांदवड (Ahilyadevi - Chandwad)

इमेज
         अहिल्यादेवी होळकर या एक कर्मयोगिनी होत्या. इ.स. १७२५ ते १७९५ हा त्यांचा जीवनकाल. त्या आठ वर्षांच्या असतांना सुभेदार मल्हारराव होळकर यांची सून म्हणून त्यांच्या घरात आल्या

राजदेहेर किल्ला (Rajdeher Fort)

इमेज
                   अजिंठा - सातमाळा रांगेत स.स. पासुन 1344 Meter. उंच, कातळकोरीव, कमनीय सदर, दुर्जेय स्थान, विस्तृत पठार, नयनरम्य निसर्गसौंदर्य अर्थात किल्ले राजदेहेर.

इंद्राई किल्ला Indrayi Fort (Indrayani Fort)

इमेज
                                छन्नी-हातोड्याची कलात्मकता, कातळकोरीव सौंदर्य, सातमाळापर्वतरांगेत अवघड स्थान, स.स.पासून तब्बल 1370 Meter उंची, सातवाहन स्थापत्यकलेचा अजोड नमुना अशी नाना मानाची तुरे ज्याच्या शिरपेचात आहे असा दुर्गवीर इंद्राई किल्ला (किल्ले इंद्राई).

धोडप किल्ला ( Dhodap Fort)

इमेज
       धोडप किल्ला हा महाराष्ट्रातील किल्ल्यांमध्ये दुसरा सर्वात उंच किल्ला आहे. (प्रथम - साल्हेर - १५६६ मी. (५१४१ फूट)) धोडप किल्ला हा १४५१ मी. (४७६० फूट) उंची असलेला हा पेशवाई किल्ला ९४५ हेक्टर परिसरात  कळवण, चांदवड आणि दिंडोरी अशा तीन तालुक्यांच्या परिक्षेत्रात पसरलेला आहे.

रंगमहाल - होळकर वाडा (Rangmahal)

इमेज
रंगमहाल :  रंगमहालाचे वैशिष्ट्य म्हणजे हा वाडा अतिशय भव्यदिव्य, भक्कम,सुबक भुईकोट प्रकारातील आहे.कोरीव नक्षीकाम आणि काष्ठशिल्पातील अजोड व अवर्णनीय कलाकुसरीने नटलेला आहे.अशा प्रकाराची कलाकुसरीची जगात मोजकी ठिकाणे आहेत त्यापैकी रंगमहाल एक आहे.सोबतच मजबूत दरवाजा,विशाल सभागृह,उंच मनोरे,आणि खास करून त्याचा राजेशाही रुबाब. 

कृष्ण मंदिर चांदवड (Krushna Temple chandwad)

इमेज
        पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकरांचे श्री गोवर्धन गिरिधारी अशा श्री गोपाल कृष्णाचे एक पुरातन व भव्य असे मंदिर आहे.हे मंदिर दुमजली असून दीक्षित कुटुंबाकडे याच्या देखभालीची जबाबदारी आहे. उत्तर भारतातून आयात केलेली हि शालीग्रमाची मनोरम मूर्ती चित्तवेधक आहे.अशाच धाटणीच्या मुर्त्या मोहाडी व शिरवाडे वणी या गांवात आहेत.ह्या प्रत्येक मूर्तीच्या वेगळ्या घडणीमुळे ह्या मूर्ती भारतात एकमेव समजल्या जातात.          चांदवडमधील श्रीकृष्णाच्या मूर्तीस दोन हात असून उजवा हात कमरेवर ठेवला 

इच्छापूर्ती गणेश मंदिर / गणेशबारितील गणपती /बारीतील गणपती (Ichchhapurti Ganesh temple)

इमेज
चांदवड हे निसर्गाची अलौकीक देणगी लाभलेले, डोंगरांच्या कुशीत वसलेले गांव. गावामध्ये अनेक ऐतिहासीक वास्तु, मंदिरे आहेत. त्यातलेच एक इच्छापूर्ता गणेश मंदिर.          गावापासून दिड की. मी. अंतरावर (वडबारेकडे जातांना), रेणूका देवी मंदिराजवळ इच्छापूर्ता गणेशाचे भव्य मंदिर आहे. मंदिराची स्थापना होळकर काळात झाली. सांगितलेजाते, 'बीडचे मूळ रहीवासी बाबा पाटील

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

रेणुका देवी चांदवड (Renuka Mata Mandir)

चंद्रेश्वर महादेव मंदिर (Chandreshwar Chandwad)

इच्छापूर्ती गणेश मंदिर / गणेशबारितील गणपती /बारीतील गणपती (Ichchhapurti Ganesh temple)